Bir çok dalici çogu zaman plan yapmayi unutur yada kendine güvenerek aldirmayabilir.
Tüm dalislarinizi planlamali ve planladiginizi da dalmalisiniz.
Atlanan bir diger noktada iki dalis arasi yüzeyde geçirmeniz gereken zamani hesaplamanizdir.

Emniyet Duraklamalari
Rekreasyonel dalis tablolari her ne kadar dekosuz dalislar için hazirlanmissa da, bazi zamanlar daha muhafazakar hareket edip, bir miktar daha emniyet faktörü ilave etmek için, emniyet duraklamalari yapmak isteyebilirsiniz.
Emniyet duraklamasi, gerçekte 3m (10feet) derinlikte 3 dakikalik bir beklemedir. Bu duraklama vücuttaki fazla nitrojenin, solunum yoluyla disariya atilmasinda yardimci olur. Ayrica su yüzüne çikarken, son 3 metrelik yükselisi yapmadan önce yüzerliginizi hassas olarak ayarlamaniza yardimci olur.
Emniyet duraklamasi yapilip yapilmayacagina karar verebilmek çok basittir, istediginiz her an her dalisin sonunda, emniyet duraklamasi yapabilirsiniz. Ancak asagidaki sartlarda emniyet duraklamasi mutlaka yapilmalidir.
1- Dalisiniz 30 metre veya daha derine yapilmissa.
2- Dalis sonunda eristiginiz basinç grubu o derinlik için dekompresyonsuz limit basinç grubuna 3 basinç grubu kadar yakinsa (3.dahil),
3- Dalisiniz herhangi bir derinlikteki dekompresyonsuz limite kadar yapilmissa.
Hatirlarsaniz dip zamanini, dalisa basladiginiz andan, direkt su yüzüne çikmaya karar verdiginiz ana kadar geçen zaman olarak tanimlamistik. IDEA dalis tablosunu kullanirken emniyet duraklamasi zamaninin ve son 3 m.lik yükselme esnasinda geçen zamanin dalisin dip zamanina ilave edilmesi gerekmez.
Her ne kadar her dalisin sonunda yapilacak bir emniyet duraklamasi, bir emniyet ilavesidir diyebilirsek de, bazen tüpteki havanin bitmeye yakin olmasi veya dalis ortaminin çok dalgali olmasi gibi hallerde yapilmayabilir.

Acil Durum Dekompresyonu
Daha önce ögrendigimiz gibi rekreasyonel dalislar dekompresyonsuz dalislardir. Nitekim rekreasyonel dalis tablolari dekompresyonsuz dalislar için hazirlanmislardir, ancak dalislar esnasinda kaza ile limiti astiginiz takdirde, yüzeye çikmadan evvel acil durum dekompresyonu yapilmasi gerekir.
Herhangi bir dalista, dalinan derinlikteki dekosuz limiti veya ayarlanmis dekosuz limiti 10 dakikadan az geçmis iseniz, hemen dakikada 12 metreden yavas bir hizla 3 metre derinlige yükselmeli ve hu derinlikte 10 dakika bekledikten sonra yüzeye geri dönmelisiniz. Yüzeye çiktiktan sonra vücudunuzda birikmis çok yüksek seviyede kalici azot sebebiyle gelecek 12saat dalis yapmamalisiniz.
Eger dalisiniz esnasinda dekosuz limiti veya ayarlanmis dekosuz limiti 10 dakikadan fazla geçecek olursaniz 3 metrede en az 15 dakikalik (hatta havanizin yettigi ölçüde daha fazla bir bekleme sarttir. Bu dekompresyon beklemesinden sonra yüzeye çiktiginizda vücudunuzdaki kritik kalici azot seviyesi yüzünden en az 24 saat dalis yapmamalisiniz.
Acil durum dekompresyonunun emniyet duraklamasindan su bariz farklari vardir ;
1- Acil durum dekompresyonu yapilmadigi taktirde vurgun ihtimali çok fazladir.
2- Acil durum dekompresyonu sadece acil durumlarda kullanilmalidir. Çünkü rekreasyonel dalis tablosu bir dekompresyon cetveli degildir. Özellikle belirtilmesi gereken bir nokta daha vardir, rekreasyonel dalis tablosu hiçbir zaman profesyonel gayeler için kullanilmamalidir.

Daha önce belirtmis oldugumuz üzere IDEA Rekreasyonel olmayan dalislarda US Navy tablolarini önerir. Bu tablolar güvenli dekompresyon duraklarini ve zamanlarini içerir.

Dalis Bilgisayarlari
Dalis bilgisayarlari son yillarda derinlik, zaman ve dalis limitlerini kontrol etmede oldukça popüler hale gelmeye baslamislardir. Biraz pahali olmalarina ragmen dalicilar için büyük kolayliklar saglarlar. Birçok dalis bilgisayari kademeli dalislari hesaplayabilecek sekilde yapilmistir. Kademeli dalislarda dalici sig sulara yaklastikça dip zamanini arttirabilmektedir. Ayrica dalis bilgisayarlari derinlik saati, zaman saati gibi aletleri bünyesinde topladigindan, ayrica bu aletlere ihtiyaç kalmamaktadir. Yani kisacasi istenilen tüm aletler tek bir ekipman içinde toplanmis olmaktadir.
Bir dalis bilgisayari almaya karar verseniz bile yine de dalis tablosuna sahip olmaniz ve onlari kullanmayi bilmeniz sarttir. Çünkü hiç bir bilgisayar yanilmaz degildir. Pillerin bitmesi, bozulmasi veya aleti hoyratça kullanma birçok yanilmalara veya arizalara yol açabilir. Bir dalis esnasinda dalis bilgisayariniz ariza yapacak olursa, dalis kayitlari ve cetveller yardimiyla yine de durumunuzu tayin edebilir, 12 veya 24 saat gibi araliklarla sudan uzak kalmak zorunda kalmazsiniz.
Bir dalis bilgisayarini kullanirken su noktalara dikkat etmelisiniz :

1- Dalis ikilisinde, her dalicinin kendi dalis bilgisayari olmalidir. Dalicilar tek bir bilgisayari kullanmamalidirlar.
2-Çesitli tip ve markalardaki bilgisayarlar, çesitli tip dalis modellerini (tablolarini) kullandiklari için, ayni derinliklerde farkli limitler verirler. Hatta ayni marka ve tip iki bilgisayarda bile az farkliliklar olabilir. Bu gibi durumlarda emniyetli kullanim açisindan en konservatif degerleri kullanmada fayda vardir.
3- Dalis esnasinda bilgisayar ariza yapacak olursa, imalatçi firmanin direktifleri dogrultusunda hemen su üstüne geri dönmelisiniz
4-Dalis bilgisayarini daima dalis tablolari ile desteklemekte fayda vardir.
5-Grup dalislarinda rehber dalgica veya dalis amirine dalis bilgisayari kullandiginizi belirtmelisiniz. Bu sekilde sizin limitlerinizdeki farkliliklari dalis amiri göz önüne alabilecektir.

Minimum Yüzeyde Bekleme Zamaninin Bulunmasi
Simdiye kadarki çalismalarinizda, IDEA Doppler Tablosu ile ilk dalisi planlamayi, yüzeyde bekleme sonundaki basinç grubunu bulmayi ve ikinci dalisinizi planlamayi ögrendiniz. Bu yolla genelde birçok dalisi gerçeklestirebileceginiz gibi bazi durumlarda, bastan dalislari derinlik ve zaman limitlerini kararlastirip sonrada bu dalislari gerçeklestirebilmek için aralarinda ne kadar yüzeyde beklemeniz gerektigini bulmak isteyebilirsiniz. (Yarim günlük tekne turlarinda oldugu gibi).
Bir örnek üzerinde çalisarak bu yolu ögrenecegiz. Örnegin o gün için iki dalis planlayacaksiniz; Birincisi 18 metreye 45 dakika, ikinci dalista 15 metreye 45 dakika olacak. Ikinci dalisin dekompresyonsuz dalis olabilmesi için iki dalis arasi ne kadar beklemeliyiz. Bu sorunun cevabini bulabilmek için, A tablosunu ve C tablosunu ayni anda izlemeliyiz.
Önce birinci dalis sonundaki basinç grubunu bulmakla ise baslayalim. A tablosundan 18metre/60feet sütunundan asagi inip 45 dakikalik dip zamanini arariz(50 dak yuvarlariz) ve birinici dalis sonundaki basinç grup harfimizi `H` olarak buluruz.
15 metreye 45 dakikalik dalisi gerçeklestirmek için hangi basinç grubunda olmamiz gerektigini bulmak için C tablosunun 15 metre derinlik satirindan soldan saga giderek, ayarlanmis dekompresyonsuz limitlerden 45 dakikaya en yakin olanini buluruz. (45 dakika veya fazlasi olmali).
Tablo C de aradigimiz sayinin 49 oldugunu buluruz. Sonra dik olarak yukari çikip basinç grubunu C olarak okuruz. Gördügünüz gibi 15 metrede 45 dakikalik bir dalisi gerçeklestirebilmek için en az C basinç gurubunda olmaliyiz. Bu bilgileri dalis profili üzerinde yerlerine yazalim.
Simdi tablo B yi kullanacagiz , 1. dalis sonrasinda H grubundayiz ve bekleme sonunda C basinç grubunda olmak istiyoruz.
B tablosunda H basinç grubunu ve alttaki satirda erismek istedigimiz C basinç grubunu bulup kesistirelim H ve C` nin kesistigi noktadaki kare içinde 3:21- 4:49 okuruz. En küçük yüzeyde bekleme zamanini aradigimiza göre bu zaman 3:21` dir. Yani bu örnekte iki dalis arasi 3 saat 21 dakika beklenmelidir.

Dalisin Planlanmasi
Dalisin zevkli ve güzel geçebilmesi, her seyden önce iyi planlanmis olmasina baglidir. Dalis planlanmasiyla yanlis anlasilmalardan dogan hatalar, unutulan dalis malzemeleri veya dalis sartlarinin kötülügünden dogabilecek problemleri kolayca önleyebiliriz. Dalis planlamasini bir zevk planlamasi gibi düsününüz.
Dalisin planlanmasinin temel kademeleri sunlardir :
1)Ön planlama, 2)Hazirlanma, 3)Son dakika planlamasi, 4)Dalis öncesi planlamasi

Ön Planlama : Bu planlama dalistan çok önce dalis yapmaya karar vermekle baslar. Su basamaklari vardir.
1- Arkadas seçimi,
2- Dalis gayesinin seçimi,
3- Dalis yerinin seçimi,
4- Dalis zamaninin seçimi,
5- Dalisin arkadasla genel tartismasi.
Arkadasinizla dalis gayesini seçtiginiz an, müsterek amaç için sualtinda beraberliginiz perçinlenmis olur. Seçilen dalis amacinda uygun olacak bir dalis yeri tespit edildikten sonra hava sartlarinin kötü olmasi halinde dalinabilecek ikinci bir yer seçiminde de fayda vardir. Seçilecek yerlerin özelliklerini hatirlayabilmeniz için dalis kayit defterine basvurabilirsiniz. Dalis zamaninin seçiminde rüzgar ve gel-git olaylarini göz önüne almalisiniz.
Hazirlanma : Hazirlanmaya 1) Kullanacaginiz malzemeleri kontrol etmekle, 2) Tüpünüzün dolu olup olmadigini kontrol etmekle,3) Bütün dalis malzemelerini bir araya toplamakla, 4)Malzeme kontrol listesi yardimiyla, tüm malzemelerin kontrolünü yapmakla tamamlayabilirsiniz.
Son Dakika Hazirlanmasi : Dalmaya gitmek üzere evden çikmadan su noktalari da gözden geçirmenizde yarar vardir.
1- Hava tahmin raporuna bir göz atin.
2- Sizinle beraber gelmeyecek bir yakininiza nereye gittiginizi tahmini ne zaman geleceginizi ve gecikmeniz halinde yapilabilecekleri belirtiniz.
3- Son dakikada yaniniza alacaklarinizi (ceket, gözlük. cüzdan, ögle yemegi, buzluk, dalis kayit defteri ve dalis kartiniz gibi) toplayiniz.
4- ikinci bölümde de anlattigimiz gibi malzeme çantanizi ilk kullanilacak üste, son kullanilacak alta gelecek sekilde yerlestiriniz.
5- Son bir defa herhangi bir sey unutup unutmadiginizi kontrol ediniz.
Dalis Öncesi Planlamasi : Dalinacak bölgeye gelindikten hemen sonra, giyinmeden önce,asagidaki basamaklariyla planlamanin tamamlanmasi lazimdir.
1- Mümkün olabilecek en yüksek bir noktadan dalis sartlarini kontrol edin.
2- Sartlarin dalisa ve dalis gayesine uygunlugunu kontrol edin. Eger sartlar uygun degilse yedek seçtiginiz dalis bölgesine gidebilir veya dalisi iptal edebilirsiniz.
3- Dalisin baslangiç ve bitim noktalarini ve genel dalis rotasini kararlastirmalisiniz.
4- El isaretlerini karsilikli gözden geçirmelisiniz.
5- Herhangi bir ayrilma durumunda yapilacaklari konusmalisiniz.
6- Dalis zamani, derinligi üzerinde karar vermeli ve tüplerdeki havanin dalis için yeterliligini gözden geçirmelisiniz.
7- Acil bir durum karsisinda yapilacaklari gözden geçirmelisiniz. Kisaca bu planlama karsilasabileceginiz her türlü durum için müsterek bir harekat planlamasidir denilebilir.
Dalisin Yapilmasi : Herhalde bu kadar detayli bir plan hazirlayip sonra da her seyi bir yana birakip bildigimizi okumak pek akilci bir yol degildir. Arkadasiniz ve siz önceden planladiklariniza sadik kaldiginizda, dalisin çok daha emin ve zevkli geçtigini hissedeceksiniz. Müsterek dalis gayenizi gerçeklestirirken, her an ikinizin de neler yapacaginizi bilmeniz her seyi daha da kolaylastiracaktir.
Bir dalis planinin çok karisik olmasina lüzum yoktur hatta basit ve öz olmasinda fayda vardir. Ancak plana uyulmasi mutlak sarttir. Kisaca dalislarinizi planlayiniz ve planladiklarinizi daliniz.

.